Noterde araç satışı çoğu zaman düşünüldüğünden kısa sürer, yeter ki evraklar ve ön kontroller eksiksiz olsun. Araç satışında gerekli evraklar listesi aslında kısadır. Satış günü yaşanan gecikmelerin büyük kısmı ise belgelerden değil, önceden fark edilmeyen vergi borçları, geçmiş muayene tarihleri ya da kaldırılmamış rehin kayıtlarından kaynaklanır. Bu rehberde hem yanınızda bulunması gerekenleri hem de satıştan önce yapmanız gereken kontrolleri bir arada bulacaksınız.
Araç satışında gerekli evraklar: temel liste
Bireysel bir satıcının noterde aracını satması için temel olarak şunlar gerekir:
- Geçerli kimlik belgesi: T.C. kimlik kartı veya noterin kabul ettiği fotoğraflı resmi kimlik belgesi.
- Araç tescil belgesi (ruhsat): Noter, aracın bilgilerini tescil kayıtları üzerinden de doğrular. Ruhsatı yanınızda bulundurmak işlemi kolaylaştırır.
- Vekâletname (gerekiyorsa): Aracı siz değil de başka biri satacaksa, noterden düzenlenmiş ve araç satışı yetkisini içeren bir vekâletname gerekir.
Alıcının da geçerli kimliğiyle noterde bulunması gerekir. Ödeme nakit, havale veya EFT ile yapılacaksa Güvenli Ödeme Sistemi başvurusunun önceden oluşturulmuş olması süreci hızlandırır.
Noterlerin istediği belgeler duruma göre farklılık gösterebilir. Özel bir durumunuz varsa, işlem öncesinde noterinizi arayarak teyit etmeniz önerilir.
Özel durumlarda ek belgeler
Vekâletle satış
Vekâletnamenin araç satışı yetkisini açıkça içerdiğinden ve süresinin, kapsamının işleme uygun olduğundan emin olun. Belirli bir araç için verilen vekâletnamelerde plaka ve şasi bilgilerinin doğru yazıldığını kontrol edin.
Şirket adına kayıtlı araçlar
Aracın bir şirket adına kayıtlı olması durumunda noter, şirketi temsile yetkili kişiyi gösteren belgeler talep eder. Bu belgelerin güncel olması gerekir. Hangi belgelerin istendiğini noterinizden öğrenmeniz en sağlıklısıdır.
Kredili araçlar
Araç üzerinde banka rehni varsa, satıştan önce rehnin kaldırılması gerekir. Bankalar rehni çoğunlukla elektronik olarak kaldırabilir ya da bir rehin fek yazısı düzenleyebilir. Hangi yöntemin uygulandığını bankanızdan öğrenin ve rehnin kalktığını e-Devlet üzerinden kontrol edin. Tüm süreci kredili araç nasıl satılır yazımızda adım adım anlattık.
Miras yoluyla gelen araçlar
Vefat eden bir yakınınızdan kalan aracı satmak için mirasçılık belgesi ve mirasçıların tamamının onayı ya da vekâleti gerekebilir. Bu tür işlemler duruma göre değişkenlik gösterdiği için noterinizle önceden görüşmeniz önerilir.
Satıştan önce kontrol edilmesi gerekenler
Araçların Satış, Devir ve Tescil Hizmetlerinin Yürütülmesi Hakkında Yönetmelik, noterde satış ve devir yapılabilmesi için bazı koşullar arar. Bu koşullar sağlanmadığında evraklarınız eksiksiz olsa bile satış tamamlanamaz.
| Kontrol | Neden önemli |
|---|---|
| Motorlu taşıtlar vergisi (MTV) | Vergi, gecikme zammı ve vergi cezası borcu varsa devir yapılamaz |
| Trafik idari para cezaları | Ödenmemiş cezalar satışa engel oluşturur |
| Otoyol ve köprü geçiş borçları | Yönetmelikte sayılan borçlar arasındadır |
| Rehin, haciz, tedbir kayıtları | Satışı kısıtlayan kayıt varsa devir yapılamaz |
| Araç muayenesi | Trafikten çekilecek araçlar hariç geçerli muayene gerekir |
| Alıcı adına trafik sigortası | Aracı alacak kişi adına zorunlu mali sorumluluk sigortası bulunmalıdır |
Motorlu taşıtlar vergisi
197 sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu, noterlerin devir işleminden önce vergi borcunun ödendiğini aramasını öngörür. MTV yılda iki taksitte ödenir. Satışı taksit dönemine yakın bir tarihte yapacaksanız ilgili taksitin durumunu kontrol edin. Borç sorgulamasını Gelir İdaresi Başkanlığı'nın dijital vergi dairesi veya e-Devlet üzerinden yapabilirsiniz.
Muayene
Muayene tarihi geçmiş bir aracın noterde satışı, trafikten çekilecek araçlar dışında yapılamaz. Muayene tarihini ruhsatınızdan ya da e-Devlet üzerinden kontrol edebilirsiniz. Tarih yaklaşıyorsa satıştan önce muayeneyi yaptırmak işinizi kolaylaştırır.
Trafik sigortası
4 Aralık 2024 tarihinde Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmelik değişikliğiyle birlikte, noterde satış yapılabilmesi için aracı alacak kişi adına zorunlu mali sorumluluk sigortası bulunduğunun tespit edilmesi gerekir. Yani sigortayı yaptırma sorumluluğu alıcıdadır. Satıcı olarak kendi poliçenizin satıştan sonra ne olacağını ve kalan süreye ilişkin iade koşullarını sigorta şirketinizden öğrenebilirsiniz.
Rehin ve haciz kayıtları
e-Devlet'te Emniyet Genel Müdürlüğü hizmetleri altındaki araç sorgulama ekranlarından adınıza kayıtlı araçlardaki rehin, haciz ve benzeri kısıtlamaları görebilirsiniz. Bir haciz kaydı varsa, kaldırılması için ilgili icra dairesi veya kurumla süreci tamamlamanız gerekir.
Satış günü kontrol listesi
Noterde işleminizin sorunsuz ilerlemesi için satış gününden önce şu listeyi gözden geçirin:
- Kimliğinizin geçerlilik süresini kontrol edin.
- Ruhsatı ve varsa vekâletnameyi yanınıza alın.
- MTV, trafik cezası ve geçiş borcu olmadığını doğrulayın.
- Muayene tarihinin geçmediğinden emin olun.
- Rehin veya haciz kaydı olmadığını e-Devlet'ten kontrol edin.
- Alıcının kendi adına trafik sigortası yaptırdığını teyit edin.
- Güvenli Ödeme Sistemi başvurusunu oluşturun ve alıcının bedeli yatırdığından emin olun.
- Yedek anahtar ve servis kayıtlarını teslim etmek üzere hazırlayın.
Güvenli ödeme sürecinin ayrıntıları için noter güvenli ödeme sistemi nedir yazımıza bakabilirsiniz.
Evrak yükünü azaltmak
Satış sürecini baştan sona kendiniz yönetmek istemiyorsanız, bazı alım hizmetleri bu adımların önemli bir kısmını sizin adınıza koordine eder. NakitAuto ile yapılan satışlarda ekspertiz anlaşmalı bir merkezde ücretsiz yapılır ve kredili araçlarda banka borcu kapatılır. Aracınız için değerlendirme almak isterseniz teklif formu üzerinden başvurabilirsiniz. Satış sürecinin genel akışını ise arabamı hemen nasıl satarım rehberimizde bulabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Ruhsatımı kaybettim, aracımı satabilir miyim?
Noter, araç bilgilerini tescil kayıtları üzerinden doğrulayabilir. Ancak ruhsatın kaybolduğu durumlarda uygulama farklılık gösterebileceğinden, satıştan önce noterinizle görüşmeniz ve gerekirse yeni belge için başvurmanız önerilir.
MTV borcu olan araç satılabilir mi?
Hayır. Motorlu taşıtlar vergisi, gecikme zammı ve vergi cezası borcu ödenmeden noterde devir yapılamaz. Borcu satıştan önce ödemeniz gerekir.
Trafik sigortasını satıcı mı yaptırır, alıcı mı?
Yürürlükteki düzenlemeye göre noterde satış için aracı alacak kişi adına zorunlu mali sorumluluk sigortası bulunması gerekir. Bu nedenle sigortayı alıcı yaptırır.
Satışa ekspertiz raporu gerekli mi?
Bireyler arasındaki satışta ekspertiz raporu noterin aradığı belgeler arasında değildir. Ancak yetki belgesi sahibi işletmelerin belirli yaş ve kilometre sınırlarının altındaki araçları satmadan önce ekspertiz raporu alması zorunludur. Bireysel satışlarda da rapor, fiyatın doğru belirlenmesine yardımcı olur.