TRAMER kaydı araç değerini nasıl etkiler? Sorgulama ve açıklık

İkinci el bir aracın fiyatı konuşulurken en sık sorulan sorulardan biri "tramer kaydı var mı?" olur. Bir rakam, çoğu zaman pazarlığın yönünü belirler. Oysa TRAMER kaydı araç değerini tek başına belirlemez. Asıl önemli olan, bu kaydın arkasındaki hasarın niteliği ve nasıl onarıldığıdır. Bu yazıda hasar kaydının ne olduğunu, nasıl sorgulandığını, değere etkisini ve satışta neden açık olmanın sizin yararınıza olduğunu anlatıyoruz.

TRAMER nedir?

TRAMER, sigorta sektöründe hasar bilgilerinin toplandığı sistemin kısaltması olarak kullanılır ve bugün Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (SBM) bünyesinde yer alır. Halk arasında "tramer kaydı" denildiğinde, bir araç için sigorta şirketlerinin yaptığı hasar ödemelerinin kaydı kastedilir.

SBM'nin açıklamasına göre hasar bilgileri, 2003 yılından itibaren sigorta şirketlerinin yaptığı kasko ve trafik sigortası hasar ödemeleriyle sınırlıdır. Bazı ödemeler ise bu sorgulamada yer almaz:

Cam hasarları
Kişisel eşya hırsızlığı
Anahtar, far, lastik, stepne ve jant hırsızlığı
Ses ve görüntü cihazı hırsızlığı
Mini onarım ödemeleri

Tramer kaydı neyi gösterir, neyi göstermez?

Bu ayrımı bilmek, hem alıcı hem satıcı olarak doğru beklenti kurmanızı sağlar.

Gösterdikleri

Sigorta şirketince ödenmiş hasarların tarihi
Bazı kayıtlarda hasar tutarı
Ayrı bir sorgulamayla, belirli bir hasar tarihine ilişkin değişen parça bilgisi

Göstermedikleri

Sigortaya bildirilmeden, cebinden ödenerek yaptırılan onarımlar
Onarımın kalitesi ve kullanılan parçanın niteliği
Aracın bugünkü mekanik durumu

SBM'nin sıkça sorulan sorular sayfasında, trafik sigortası hasarları ve tutar detayı merkeze gönderilmemiş hasarlar için tutar bilgisi verilmediği belirtilir. Bu nedenle tramer kaydı tek başına bir aracın geçmişini tam olarak anlatmaz. Kaydı her zaman bir ekspertiz raporuyla birlikte değerlendirmek gerekir.

Tramer kaydı nasıl sorgulanır?

SMS ile 5664

SBM'nin 5664 SMS hizmeti Turkcell, Türk Telekom ve Vodafone abonelerine açıktır. SBM'nin yayımladığı biçimlere göre:

Hasar geçmişi: Plakayı yazıp 5664'e gönderin. Örnek: 34ABC123
Değişen parça (plaka ile): PARCA 34ABC123 01/01/2020 biçiminde, PARCA ifadesinin ardından plaka ve hasar tarihini (gg/aa/yyyy) yazın.
Değişen parça (şasi ile): PARCA S ifadesinin ardından şasi numarası ve hasar tarihini yazın.
Araç detayı: DETAY 34ABC123 ya da DETAY S ve şasi numarası.

Plaka değişmiş araçlarda şasi numarasıyla sorgu yapmak daha güvenilir sonuç verir. Hizmet ücretlidir. Güncel ücreti SBM'nin sitesinden kontrol etmenizi öneririz.

İnternet ve e-Devlet

SBM, hasar sorgulamayı web üzerinden de sunar. Ayrıca e-Devlet Kapısı'nda SBM'ye ait trafik poliçesi ve hasar bilgileri sorgulama hizmetleri bulunur. Araç sahibi olarak kendi aracınızın kayıtlarını bu kanallardan inceleyebilirsiniz.

Tramer kaydı araç değerini nasıl etkiler?

Hasar kaydı değeri etkiler, ancak etkinin büyüklüğü şu unsurlara bağlıdır:

Hasarın tutarı ve sayısı: Tek ve düşük tutarlı bir kayıt ile birden fazla yüksek tutarlı kayıt aynı şekilde değerlendirilmez.
Hasarın yeri: Tampon veya kapı gibi sökülüp takılabilen parçalardaki hasar ile şasi, direk ya da taban gibi yapısal bölgelerdeki hasar arasında büyük fark vardır.
Onarımın niteliği: Yetkili serviste, orijinal parçayla yapılmış ve belgelenmiş bir onarım alıcıya güven verir.
Aracın yaşı ve segmenti: Yeni ve üst segment araçlarda alıcılar hasar geçmişine daha hassas yaklaşır.
Ekspertiz bulguları: Kayıttaki hasarın araçta hangi izleri bıraktığını ekspertiz ortaya koyar.

Kısacası piyasa, rakamdan çok hikâyeye bakar. Yüksek görünen bir kayıt, aslında birkaç dış parçanın değişimini ifade edebilir. Düşük görünen bir kayıt ise yapısal bir onarımı gizleyebilir. Ekspertiz raporunu doğru okumak bu yüzden önemlidir. Konuyu ekspertiz raporu nasıl okunur yazımızda ayrıntılı olarak ele aldık.

Kayıt ile ekspertizi birlikte okumak

Tramer kaydını anlamlı hale getiren, ekspertiz raporuyla eşleştirmektir. Kayıttaki her hasar tarihinin karşılığını raporda aramak iyi bir yöntemdir. Örneğin belirli bir tarihte yüksek tutarlı bir ödeme görünüyorsa, değişen parça sorgusuyla o tarihte hangi parçaların değiştirildiğini öğrenebilir, ardından raporda bu parçaların durumunu kontrol edebilirsiniz.

Kayıt ile rapor birbirini destekliyorsa tablo nettir. Raporda boyalı veya değişen parçalar olduğu halde kayıtta karşılığı yoksa, sigorta dışında yapılmış bir onarım söz konusu olabilir. Bu durumda onarım faturası veya servis kaydı, alıcının aklındaki soru işaretlerini gidermenin en iyi yoludur.

Satışta açıklık neden önemli?

Hasar geçmişini gizlemek kısa vadede avantaj gibi görünebilir, ancak çoğu zaman satışı yavaşlatır ya da bozar:

Alıcı kaydı birkaç dakika içinde kendisi sorgulayabilir.
Ekspertiz, gizlenen onarımları büyük olasılıkla ortaya çıkarır.
Sonradan ortaya çıkan bir hasar, alıcının güvenini sarsar ve pazarlığı yeniden açar.
Bilerek gizlenen ayıplar, satış sonrasında hukuki uyuşmazlıklara yol açabilir.

Bunun yerine şunları yapmanızı öneririz:

Satışa çıkmadan önce kendi aracınızın hasar kaydını sorgulayın.
Onarım faturalarını ve servis kayıtlarını bir araya getirin.
Kaydı teklif aşamasında açıkça paylaşın.
Tramer kaydını ekspertiz raporuyla birlikte sunun.

Hasar kayıtlı araçlar da satılır

Hasar kaydı olan bir araç, satılamayan bir araç değildir. Önemli olan, aracın gerçek durumunu yansıtan adil bir fiyatta buluşmaktır. NakitAuto hasar ve tramer kaydı bulunan araçları da satın alır. Değerlendirme, kayıt ile anlaşmalı merkezde yapılan ücretsiz ekspertiz sonuçları birlikte ele alınarak yapılır. Aracınızın bilgilerini teklif formu üzerinden paylaşabilirsiniz. Satış günü için hazırlanmanız gerekenler ise araç satışında gerekli evraklar rehberimizde yer alıyor.

Sık sorulan sorular

Tramer kaydı silinebilir mi?

Tramer kaydı, sigorta şirketlerinin yaptığı hasar ödemelerine dayanan bir kayıttır ve bu tür kayıtların satış öncesinde silinmesi söz konusu değildir. Bu nedenle kaydı gizlemeye çalışmak yerine açıkça paylaşmak ve onarım belgeleriyle desteklemek en sağlıklı yoldur.

5664'e hangi formatta mesaj gönderilir?

Hasar geçmişi için plakayı boşluksuz yazarak 5664'e göndermeniz yeterlidir. Değişen parça bilgisi için PARCA ifadesinin ardından plaka ve hasar tarihini, araç detayı için DETAY ifadesinin ardından plakayı yazabilirsiniz. Güncel formatları SBM'nin sitesinden teyit edebilirsiniz.

Tramer kaydı olmayan araç hiç hasar görmemiş midir?

Her zaman değil. Sigortaya bildirilmeden yaptırılan onarımlar tramer kaydında görünmez. Bu nedenle kaydın olmaması, ekspertiz yaptırma ihtiyacını ortadan kaldırmaz.

Hasar kaydı değeri ne kadar düşürür?

Sabit bir oran yoktur. Etki; hasarın yerine, tutarına, onarımın kalitesine, aracın yaşına ve segmentine göre değişir. Doğru değerlendirme için tramer kaydının ekspertiz raporuyla birlikte incelenmesi gerekir.